TİANWEN-1 MARS GÖREVİ

Güncelleme tarihi: 29 May 2021


TianWen – 1 Çin’in ilk derin keşif planın başlangıç projesidir. Mühendislik harikası olan bu proje, 23 Temmuz 2020’de Wenchang Uzay Fırlatma Merkezi’nden fırlatılmıştır.




Fırlatılan uzay aracı iki kısımdan oluşur: Mars yörüngesinde dolaşacak bir uydu ve Mars yüzeyinde gezecek bir gezgin. TianWen’i benzersiz yapan asıl şey, tek roketle uydu gönderip aynı zamanda uyduya bir kapsül bağlayarak planlanan tarihte Mars yüzeyine indirebilecek olmasıdır. Zira şu ana kadar böyle bir şey denenmemiştir.


Fırlatılan uydu başarıyla ilk hedefi olan Mars yörüngesine yerleşmiş bulunmaktadır. Yaklaşık iki ay yörüngede dolandıktan sonra kapsülü serbest bıraktı ve kapsül başarı ile Mars yüzeyine iniş gerçekleştirdi.


Projeyi asıl öne çıkartan olay ise şu ana kadar Mars’a gönderilen onlarca proje hedeflerinin büyük bir kısmının tek bir proje ile hedeflenmesidir. Bu hedefler ise Tianwen-1’de ki 13 bilimsel yük yardımıyla gerçekleşecektir.


Bunlar Oribiterde yedi, roverda ise altı yük ile iki yük denetleyicisidir. Bu yükleri şöyle maddelere ayırabiliriz:


Uydunun yükleri;

1) (MoRIC) Orta çözünürlüklü görüntüleme kamerası

2) (HiRIC) Yüksek çözünürlüklü görüntüleme kamerası.

3) (MOSIR) Mars orbiter bilimsel araştırma radarı

4) (MMS) Mars Minerolojik Spektrometre

5) (MOMAG) Mars orbiter manyetometre

6) (MINPA) Mars İyon ve Nötr Partikül Analizörü

7) (MEPA) Mars Enerjik partikül Analizörü



Gezginin yükleri;



1) Navigasyon ve Arazi kamerası (NaTeCam)

2) Multispektral Kamera (MSCam)

3) Mars Rover Penetrating Radar (RoPeR)

4) Mars Yüzey Kompozisyon Dedektörü (MarSCoDe)

5) Mars Rover Manyetometre (RoMAG)

6) Mars İklim İstasyonu (MCS)


Bu yüklerle ulaşılmak istenen bilimsel hedefler;

1) Mars topografyası ve jeolojik yapısının özelliklerini incelemek. -Orbiter, Rover- (MoRIC, HiRIC, MOSIR)

2) Mars yüzeyindeki toprağın karakterini ve su buzunun dağılımını incelemek. -Oribter,Rover- (MOSIR, RoPeR)

3) Mars yüzeyindeki madde bileşimini araştırmak. -Orbiter, Rover- (MMS, MarSCoDe, MSCam)

4) Mars’ın iyonosfer, yüzey iklimi ve çevresel özelliklerini incelemek. -Orbiter,Rover- (MOMAG, MINPA MEPA, MOSIR -VLF- , MCS)

5) Marsın elektromanyetiğini, yerçekimini ve iç yapısını incelemek. -Orbiter, Rover- (MOMAG, MINPA MEPA, RoMAG)


Bu sistemlerin işleyişini de ikiye ayırarak göz atabiliriz.

Orbiter:




Yük sistemi, çekirdek olarak yük denetleyicisine sahip olup bilimsel yükleri, dahili veri yolu ağı sayesinde sisteme entegre etmiştir. Yük kontrolünü ise yörünge platformu ile arayüz oluşturur. Elektrik gücü, termal kontrol, komut, veri toplama ve işlemeyi sağlar. Yük denetleyicisinin komutu altında yükler çalışır ancak genel olarak yük sistemi özerk bir işleyişe sahiptir. Dolayısıyla sistemin durumunu bağımsız izleyebilir ve olası sorunlarda müdahale ederek sorunu giderebilir.


Rover:



Gezginin yük denetçisi, Mars İklim İstasyonu, Mars Yüzey Bileşim Dedektörü, Mars Rover Manyetometre Mars Rover Penetrating Radar’ın ana elektronik birimlerini birleştirir. Yük sistemi, çekirdek olarak denetleyiciye sahiptir ve beş yük dahili veri yolu ağı aracılığıyla sisteme entegre edilmiştir. Denetçi, Rover platform ile arayüz oluşturarak elektrik gücü, veri ve kontrol için arayüz sağlar. Aynı zamana multispektral kameraya güç ve talimatlar sağlayarak kamerada toplanan verileri doğrudan platforma gönderir. Navigasyon ve arazi kameraları Rover platform ile doğrudan bağlantılıdır. Roverda ki yük denetleyici Orbiterde olduğu gibi özerk bir sistemle çalışır. Tasarımı, özerk arıza tespiti, izolasyon, kurtarma (FDIR) ve sistem konfigürasyon yeteneğine sahiptir.Sistemi çalıştıran komutlar, yer komutlarıdır. Önceden depolanan dizi listesine göre çalışan bu komutlar gereksinimler gözetilerek tekrar güncellenebilir. Yer istasyonu çalışma programını gezicinin yük kontrol cihazına iletir ve denetçi bu programa göre bilimsel yükün çalışmasını kontrol eder.


TianWen-1'i anlatan kısa videoyu izleyerek daha iyi anlayabilirsiniz;

Projedeki tüm bilimsel yükler zeminde test edilmiş ve kalibre edilmiştir, dolayısıyla performans sonuçları gereksinimleri karşılamaktadır. Çin’i bu projesinden dolayı tebrik ediyor ve bilime güzel katkılar sağlamasını umut ediyoruz.



Kaynaklar

-Tianwen-1 (Çin'in ilk Mars Keşif Misyonu)



108 görüntüleme2 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör